Achtergrond

Vervanging van de luchtgevechtscapaciteit: evaluatie ingediende offertes

Wat voorafging

De regering heeft op 17 maart 2017 haar goedkeuring gegeven om een aankoopprogramma op te starten zodat ons land haar luchtgevechtscapaciteit kan vervangen. Ons land vraagt naast de vervanging van die luchtgevechtscapaciteit F-16 ook ondersteuning bij de uitbating van die nieuwe capaciteit tot einde 2030. Defensie zal daartoe een intergouvernementeel akkoord afsluiten.

Op 7 september 2017 ontving Defensie offertes van 2 staatsagentschappen: het Britse UK Ministry of Defence dat Eurofighter Typhoon vertegenwoordigt en het Amerikaanse Joint Program Office dat Lockheed-Martin F-35A vertegenwoordigt. De voorbije maanden is er, conform de procedure, uitvoerig contact geweest tussen het aankoopteam en de twee staatsagentschappen. Het contact heeft de staatsagentschappen in staat gesteld om hun offertes scherper te stellen.

Evaluatie ingediende offertes door experten

Op 14 februari 2018 dienden de staatsagentschappen van het Britse UK Ministry of Defence dat Eurofighter Typhoon vertegenwoordigt en van het Amerikaanse Joint Program Office dat Lockheed-Martin F-35A vertegenwoordigt hun best and final offer (BAFO) in bij het aankoopteam voor de vervanging van onze luchtgevechtscapaciteit. Hiermee startte de evaluatiefase van de procedure waarin er in principe geen contact meer zal zijn met de biedende overheden of bedrijven. De offertes zullen beoordeeld worden op basis van de evaluatiemethodiek en de evaluatiecriteria die beschreven worden in de request for government proposal.

De evaluatiecriteria en hun relatieve belang in de evaluatie zijn de volgende:

Criterium

Sub-criterium

Gewicht

Financieel

Totale eigendomskost

33 %

Capacitair

Operationele inzetbaarheid

21 %

Capacitair

Partenariaat en militaire samenwerking

16 %

EVB

Bescherming van de essentiële veiligheidsbelangen (EVB)

10 %

Capacitair

Groei- en evolutiepotentieel

8 %

Capacitair

Gebruiksgemak en ontplooibaarheid

6 %

Capacitair

Operationele en technische steun

6 %

Steven Vandeput: “De evaluatie van de offertes zelf gebeurt door een team van 33 experten, onderverdeeld in 7 teams die elk een evaluatiecriterium zullen beoordelen. De 30 experten van Defensie werden aangeduid door de chef Defensie, de 3 experten van de FOD Economie werden aangeduid door de voorzitter van de organisatie. Elk van de experten heeft slechts toegang tot dat deel van de offerte dat hij/zij evalueert. Om de coherentie in de evaluaties te verzekeren heeft het aankoopteam, bestaande uit 5 mensen, een superviserende rol”.

Evaluatiehandleiding achter slot en grendel

Het aankoopteam heeft het volledige evaluatieproces in detail beschreven in een evaluatiehandleiding. Het document werd begin september in het bijzijn van de Inspecteur van Financiën verzegeld en wordt nu in een kluis bewaard. De handleiding kan desgewenst na het afronden van de evaluatie aan de bevoegde controle-autoriteiten worden overgemaakt.

Waarover gaat het? De evaluatiecriteria zoals vermeld in de Request for Government Proposal (RfGP) zijn te ruim om te kunnen beoordelen. Per criterium zijn er daarom vragen opgesteld. Die vragen maken geen deel uit van de RfGP maar werden wel aan alle staatsagentschappen bezorgd. Het soortelijk gewicht dat aan elke vraag wordt toegekend, werd niet meegedeeld aan de staatsagentschappen maar wordt wel beschreven in de evaluatiehandleiding.

Eerder had het programmateam dezelfde informatie ook al aangeboden aan het Rekenhof die na beraadslaging weigerde om de informatie in ontvangst te nemen.

De toekomst

Steven Vandeput: “Het aankoopteam zal de resultaten van alle evaluaties samenvoegen en een voorstel voorleggen aan de Inspecteur van Financiën. Vervolgens zal ik met het dossier naar de regering stappen. Tijdens de evaluatiefase zal er geen informatie uit de offertes bekend gemaakt worden.”